Boscarelli – klasyka z Motepulciano

W naszych osobistych odczuciach apelacja Vino Nobile di Motepulciano sytuowała się od zawsze niżej niż nieodległe wina z Montalcino, czy nawet z Chianti Classico. Ale też mieliśmy tam swojego ulubionego producenta, którego wina nigdy nie zawodziły. Dlatego podczas naszych wakacji obok zjedzenia obiadu i przespacerowanie się po urokliwych uliczkach Montepulciano umówiliśmy się też na wizytę w Poderi Boscarelli.
Nie mylcie Vino Nobile z Motepulciano d’Abruzzo
Włosi potrafią nam komplikować życie. Jak bowiem inaczej nazwać sytuację, gdy tę samą nazwę nosi zarówno miasto w Toskanii jak i odmiana winogron. No właśnie – nie mylcie tych dwóch rzeczy.
Wina pochodzące z okolic miasteczka Montepulciano nazywają się Vino Nobile di Montepulciano i powstają głównie z odmiany sangiovese, najpopularniejszej odmiany w Toskanii. Natomiast wina z odmiany montepulciano d’Abruzzo powstają jak wskazuje nazwa w Abruzji, ale też w Marche, czy północnej części Apulii.
Przejdźmy do samego Vino Nobile di Montepulciano
Reguły apelacyjne, jakie obowiązują Vino Nobile są po części skutkiem tego, że apelacja nie ma jakiejś jednoznacznej, spójnej definicji. Sangiovese (zwane tutaj jako prugnolo gentile) musi bowiem odpowiadać za jedynie 70% składu wina i może być uzupełnione o inne odmiany dozwolone do uprawy w Toskanii. Dla zilustrowania problemu, w przypadku Brunello mamy do czynienia z czystym sangiovese, a dla Chianti Classico odmiana musi stanowić 80% wina. Widać więc wyraźnie, że z tych trzech apelacji Vino Nobile jest pod tym względem najmniej rygorystyczne, co niestety sprawia, że wielu tutejszych producentów uległo modzie na produkcję win w bardziej międzynarodowym stylu, z istotnym dodatkiem choćby merlota.




Na szczęście widać jakieś przebłyski zmian, bo w ostatnich latach coraz większa ilość producentów ogranicza używanie innych odmian, skupiając się na królewskim sangiovese.
Patrząc na uwarunkowania klimatyczne, to jest tutaj cieplej niż w Chianti Classico, ale wyraźnie chłodniej niż w okolicach Montalcino. Stąd typowe Vino Nobile pod względem koncentracji oraz intensywności powinno się sytuować właśnie pomiędzy tymi dwoma wspominanymi kuzynami –będzie to wino mocniej zbudowane od Chianti Classico (nie mówiąc o innych satelickich apelacjach z „rodziny” Chianti), ale nie tak pełne i ekstraktywne jak Brunello.
Z Genui do Toskanii
Założycielem Podere Boscarelli w kształcie jakim obecnie znamy jest Egidio Corradi. Pochodził on ze znanej w okolicy rodziny Poliziano, która zresztą do dziś również zajmuje się produkcją wina, ale po studiach wyjechał do pracy jako broker w Medionalnie i Genui. Od zawsze ciągnęło go jednak do winiarstwa, więc w latach 60-tych ubiegłego wieku kupił wówczas opuszczoną i mocno zaniedbaną posiadłość Podere Boscarelli.
Na poważnie zajęli się nią jednak jego córka Paola wraz z mężem Ippolito De Ferrari. To oni na nowo obsadzili zapomniane winnice, a dawne zabudowania gospodarcze i stajnie przekształcili w winiarnię. Gdy w 1983 roku Ippolito przedwcześnie zmarł w wypadku samochodowym, Paola musiała przejąć zarządzanie tym przedsięwzięciem samodzielnie. Jej synowie Luca i Nicolò, którzy w chwili śmierci ojca mieli ledwie 13 i 16 lat dopiero po kilku latach mogli ją wesprzeć.




Dzisiaj to właśnie oni odpowiadają za rodzinną firmę. Luca, który po ukończeniu politologii zamierzał zostać dyplomatą, ostatecznie od 1988 roku odpowiada za winifikację i produkcję wina. Droga Nicolò do winiarstwa była dłuższa, gdyż początkowo poświęcił się on pracy architekta. Jednak i on w 1997 roku powrócił do Montepulciano i postanowił pomóc matce i bratu. Dziś odpowiada on za winnice i uprawę, a także bardzo często reprezentuje posiadłość na festiwalach i innych wydarzeniach. Mieliśmy okazję zamienić z nim kilka słów, przyznał, że praca z bratem bywa trudna, bo oboje mają silne charaktery, ale ponoć zawsze dochodzą do kompromisu – zresztą jakość ich win jest chyba tego najlepszych dowodem.
Rodzina posiada dzisiaj 27 ha winnic, w 80% obsadzonych przez sangiovese. Oprócz tego uprawiane są: colorino, canaiolo, mammolo i niewielkie ilości merlota oraz caberneta sauvignon. Winnice są prowadzone organicznie.
Spróbowane wina
W Polsce importerem win Boscarelli jest Vininova.

Boscarelli Prugnolo Rosso di Montepulciano 2022
Jak wskazuje nazwa mamy tu głównie prugnolo gentile (sangiovese), uzupełnione o 15% mammolo. Ten drugi szczep to stara toskańska odmiana, jeszcze niedawno niemalże całkowicie porzucona dla winiarstwa, a przez duże owoce traktowana czasem jako winogrono deserowe. Dzisiaj ponownie zyskuje na popularności za sprawą charakterystycznego kwiatowo-pieprznego zapachu. Samo wino dojrzewa jedynie w stalowych zbiornikach przez 6 miesięcy.

Pachnie bardzo intensywnie, owocowo – czereśniami, malinami, niedojrzałymi wiśniami. Również w ustach po tej owocowej stronie, bardzo soczyste, radosne, ale też świetnie kwaskowe i z pieprznym finiszem. Idealne wino do makaronów z pomidorowymi sosami albo do pizzy. Bardzo dobre (90/100).

Boscarelli Vino Nobile di Montepulciano 2020
To najważniejsze, flagowe wino posiadłości odpowiadające za mniej więcej 50% produkcji. W tym roczniku w składzie znajdziemy 90% sagiovese i 10% canaiolo. Fermentacja odbywa się w odkrytych, drewnianych kadziach, a po jej zakończeniu wino na 18-24 miesiący trafia do różnej wielkości beczek z francuskiego i slawońskiego dębu.

Zapach jest bardzo elegancki, pełny tu już bardziej dojrzałych owoców, słodkich malin, ciemnych czereśni, wiśni. Pojawia się również trochę śródziemnomorskich ziół oraz elementy kwiatowe. W ustach żywe, o średniej koncentracji i rewelacyjnej chrupkości owocu. Ładnie kwaskowe, delikatnie słodkawe, z jeszcze mocnymi, zbitymi taninami. Apetyczne, super pijalne wino, które i tak najlepsze pokaże za 3-4 lata. Znakomite (93/100).

Boscarelli Vino Nobile di Montepulciano Riserva 2019
Kolejne ze spróbowanych win to wersja dłużej dojrzewająca w beczkach, w tym przypadku wino spędza z nich od 28 do 32 miesięcy. W składzie obok sangiovese mamy też tym razem 5% colorino.

Porównując je z „podstawową”, poprzednią wersją Vino Nobile nos jest bardziej nasycony, mocniejszy, z dojrzałymi malinami i truskawkami, lekko podsmażanymi wiśniami. Usta również bogate, mamy tutaj sporo owoców, słodkich malin, suszonych żurawin, a do tego zioła, akcenty pieprzne, leśne, nawet odrobinę suszonego mięsa. Garbniki są przyjemnie żywe, ale też na razie jeszcze mocne, suche, potrzebują czasu na wtopienie się w strukturę. Klasowe i eleganckie, dostojne wino. Znakomite+ (94/100).

Boscarelli Vino Sotto Casa Nobile di Montepulciano Riserva 2018
Druga rezerwa w portfolio producenta powstaje z pojedynczej działki znajdujące się obok domu rodziny, do czego nawiązuje nazwa wina. To bardziej międzynarodowa interpretacja, bo obok 85% sangiovese w składzie mamy też caberneta sauvignon i merlota, a dojrzewanie (przez okres podobny do poprzednika) odbywa się w małych, głównie nowych beczkach.

Dodatek tych dwóch międzynarodowych odmian daje o sobie znać poprzez aromaty i smak porzeczek, typowy zarówno dla caberneta jak i merlota. Obok tego mamy też wiśnie, creme de cassis, żwir i trochę akcentów dymnych. W ustach skoncentrowane, pełne i nasycone, ale wpływ na to ma również gorący rocznik. Jednak zarówno stalowa, nawet odrobinę mineralna struktura jak i mocna kwasowość sprawiają, że wino nie wydaje się zbyt ciężkie, zostało zatrzymane w idealnie zrównoważonym punkcie. Znakomite (93/100).

Boscarelli Costa Grande Vino Nobile di Montepulciano 2018
Ostatnie ze spróbowanych win to czyste sangiovese pochodzące z pojedynczej winnicy Costa Grande, która została obsadzona w 2000 roku. Dojrzewanie podobnie jak u poprzedników odbywa się przez około 30 miesięcy, tym razem w średniej wielkości beczkach.

Świetny, mocny wiśniowy, truskawkowy i malinowy nos. Zdecydowanie pod dyktando owoców, ale też jeszcze trochę zbyt skupiony, zamknięty. Również w ustach pięknie zbudowane, ze świetnej jakości owocem. Kwasowość jest bardzo wysoka, ale też wtopiona we w tym momencie jeszcze zbite, skoncentrowane ciało. Brakuje jeszcze przestrzeni, ale dajcie tej butelce tak z 5 lat, a bez wątpienia będzie to wspaniała pozycja. Znakomite+ (94/100).
Lubimy producentów, po których wszystkie wina można sięgać bez ryzyka wtopy. Takim jest bez wątpienia Poderi Boscarelli, więc jeśli szukacie świetnego Vino Nobile di Montepulciano, to powinny być etykiety do wypatrywania.